استوار ، و معارف بلند ، و قوانين اخلاقى و اجتماعى ، و معجزات علمى آن غور و دقت بيشترى به عمل آيد ، حقايقى مكشوف مىگردد كه متخصصان پيشين قرآن به آن دست نيافته بودند . تو گويى قرآن اقيانوس ژرف و ناپيدا كرانه‌اى است كه با هيچ قدرتى نمىتوان به ژرفاى آن رسيد و با هيچ نيرويى نمىتوان انديشهء بشر را در كرانه‌هاى آن به پرواز در آورد . تو گويى قرآن نسخهء دوم جهان طبيعت است كه به قول برخى هر چه بينش‌ها وسيع‌تر و دانش‌ها عميق‌تر گردد ، و هر چه درباره آن تحقيقات و مطالعات بيشترى انجام گيرد ، رموز و اسرار آن ، تجلى بيشترى نموده ، حقايق تازه‌ترى از آن به دست مىآيد . البته از كتابى كه از جانب خداى « نامتناهى » براى هدايت بشر فرستاده شده است ، جز اين انتظار نمىرود . كتاب او بايد بسان خود او « نامتناهى » بوده و خصيصهء او را دارا باشد . و در نماياندن انتساب خود به مبدأ جهان و عالم وحى ، به دليل و برهانى نيازمند نگردد ، و مانند آفتاب كه دليل و راهنماى خود مىباشد حقيقت و واقعيت خود را نشان دهد . پيامبر بزرگوار اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلم به اين حقيقت كه قرآن خصيصه « نهايت‌ناپذيرى » دارد ، در سخنان تاريخى خود كه دربارهء اهميت و عظمت قرآن ايراد فرموده چنين تصريح نموده است ، آنجا كه